Przyglądając się złości

Złość. Wiele osób próbuje za wszelką cenę pozbyć się tego uczucia, w sytuacji, kiedy tylko się pojawi. Spotkamy zapewne również całkiem sporo ludzi, którzy są przekonani, że nie zdarza im się odczuwać złości — czują smutek, lęk, ale pytani o złość — odpowiedzą, że nigdy. Dlaczego tak się dzieje? Czy to jest możliwe, aby nie czuć niektórych emocji?

Wielu z nas słyszało w dzieciństwie od dorosłych „przestań się złościć — bądź grzeczny!”, czy wiele innych zdań, które dają wyraźny komunikat pt. „nie wolno Ci okazywać niezadowolenia”. Uciekamy od przyczyn złości. Tak bardzo boimy się tej emocji, że zostawiamy ją bez refleksji. Dlaczego tak się dzieje?

Bardzo często złość kojarzona jest przez ludzi z agresją. Tymczasem to, czy będzie ona związana z agresją, zależy przede wszystkim od tego, w jaki sposób ją wyrazimy, od naszej postawy. Mamy do wyboru kilka możliwości. Możemy przyjąć postawę uległą, agresywną lub asertywną. Gdy pozostajemy ulegli, nie wyrażamy naszych emocji, najczęściej je tłumimy. Czasem robimy to, aby uniknąć konfliktu, którego się obawiamy, martwi nas możliwa reakcja drugiej osoby na naszą szczerość. Prowadzi to niestety do wielu konsekwencji, z których najczęściej możemy nie zdawać sobie sprawy. Po pierwsze — odczuwamy silne napięcie, często zauważając przez to liczne objawy płynące ze strony ciała, co nie jest dobre dla naszego zdrowia. Po drugie — spada nasza pewność siebie. Dostosowywanie swojego zachowania do oczekiwań innych osób wpływa negatywnie na naszą samoocenę — brakuje tutaj miejsca na nasze potrzeby i mówienie o nich tak, jak byśmy byli mniej ważni w relacji. Często pojawia się także poczucie krzywdy.

Postawa agresywna, podobnie jak uległa, jest oznaką tego, że występuje pewna nierówność w relacji, która dotyczy wyrażania potrzeb. Agresywne wyrażenie złości może wiązać się z użyciem przemocy różnego rodzaju, wybuchem gniewu, który ma charakter ataku na drugiego człowieka. Nie rozwiązuje to problemu, a tylko chwilowo daje nam możliwość odreagowania. Jednak konsekwencje takiego zachowania są dalekie od oczekiwanych. Kiedy w sposób agresywny okażemy naszą złość, często zaraz po tym przychodzi poczucie winy. Na dodatek, osoba, której to dotyczy, oddala się od nas, a problem odpowiedzialny za naszą złość, zwykle wcale nie zostaje rozwiązany na dłużej. Druga osoba czuje się zaatakowana, powoduje to wyraźny dyskomfort w relacji, często po obu stronach. Postawa agresywna wywołuje konflikty z otoczeniem, a efektem tego często jest brak szacunku do samego siebie — przez poczucie winy, które pojawia się eskalacji gniewu.

Najzdrowszym i najbardziej efektywnym sposobem wyrażania złości jest mówienie o niej w asertywny sposób. Osoba asertywna stara się kierować swoim zachowaniem w taki sposób, aby wyrażać swoje potrzeby z jednoczesnym szacunkiem dla innych ludzi. Taka osoba wie, że ma prawo do tego, aby wyrażać swoje emocje — również złość. Jednak nie jest jej do tego potrzebna agresja. Potrafi otwarcie mówić o swojej złości, o tym, co ją spowodowało, mówi o swoich oczekiwaniach, nazywa je, wiedząc jednocześnie o tym, że nie ma prawa decydować za drugą osobę, czy te oczekiwania spełni. Asertywne wyrażanie złości, dodaje nam pewności siebie, ponieważ mamy poczucie, że wiemy, jak mówić o swoich potrzebach, że nasze działanie przynosi pozytywne skutki i pozostajemy w zgodzie ze sobą.

Wyrażanie złości w sposób asertywny często wydaje się trudne. Zwłaszcza jeśli przez całe nasze dotychczasowe życie byliśmy bardzo ulegli lub agresywni. Brak umiejętności wyrażania emocji bardzo często jest połączony z innymi trudnościami, które na to wpływają. Dlatego warto skorzystać z wizyty u psychoterapeuty, który pomoże nam te przyczyny lepiej poznać i zrozumieć. W ten sposób możemy zmienić swoje życie na lepsze, a relacje z innymi ludźmi staną się dla nas o wiele prostsze i bardziej satysfakcjonujące. Złość jest emocją, tak samo ważną, jak radość czy smutek i mamy pełne prawo do wyrażania jej, ale musimy pamiętać o tym, by okazywać ją w asertywny sposób.

Bibliografia:

  1. Golińska, L. Złość, Instytut Psychologii Zdrowia, Warszawa: 1994
  2. Wróbel, A. Asertywność na co dzień, Wydawnictwo Edgar, 2011
Skontaktuj się
2019-04-18T14:32:05+02:00